« Ditekemena dimuepele dia bupikudi bua bantu bakuluke didi mu Kilisto ». – Jésus – Christ, p. 130
1. NGIKADILU WA MUNTU WA NTUADIJILU Dia kumudilu 1 05/07
a. Unvuija ngikadilu wa mbangilu wa muntu mu Edene. Genese 1 :26-27, 31 ; Misambu 8 :4-6 (5-7)« Ku mbangilu, muntu wakadi makole a ngelelu wa menji a buneme ne menji mene masekenkesha bimpe mene mene, bukole bua mubidi ne bua mu nsombelu bipuangane mu diunvuangana ne Nzambi » - Vers Jésus, p. 17« Muntu wakadi ne bua kuikala mutuala tshinfuanyi tshia Nzambi, mu mubidi ne mu ngikadilu wandi mene. Muana wa Nzambi n’kayandi ngudi ‘tshinfuanyi mene’ tshia Tatu (Ebelu 1 :3) ; kadi muntu wakenjibua ‘bilondeshile mudiye yeye muine’. Ngikadilu wandi wakadi mu diunvuangana ne disua dia Mufuki, lungenyi luandi luakadi ne bua kubandishibua tô ne ku malu adi a Nzambi, kunanga kuandi kua malu ne bintu kuakadi kuakane, nzala yandi ya kudia ne majinga andi ku buenzeji bua lungenyi ne menji. Wakadi wa tshijila, ne disanka dia kuikala ne tshinfuanyi tshia Nzambi ne mukokeshibue bimpe mene mene ku disua diandi » - Patriarches et Prophètes, p. 22-23b. M’muishindu kayi wakenza Nsatana bua kupumbisha bulongolodi bua Nzambi, buakadi bulenga difukibua dia muntu ? Genese 3 :1-7 ; Lomo 6 :16 ; 1Yone 2 :16« Makole a muntu a ngelelu wa menji kunyanguka ku bupidia bua kupanga kutumikila, ne buiminyi kuangata muaba wa dinanga mu mutshima wandi. Ngikadilu wandi muakane kunyanguka bikole ku dishikpa dia mikenji, biobi kumuluila bikole bua ku bukole buandi nkayandi, kayi ne mushindu wa yeye kukandamena bukole bua bubi. Yeye kulua mupika wa Nsatana, ne wakadi kushala nunku mu bukokeshi buandi, bu Mukelenge kayi mulue kubuela mu bualu mu mushindu wa pa buawo. Tshipatshila tshia mutetshi tshiakadi tshia yeye kunyanga ne kupangisha tshipatshila tshia Nzambi mu kufuka kua muntu ne bua kubuikila buloba ne kabutu ne kanyinganyinga. Bienza nunku, anu bua kuleja ne n’tshipeta tshibi tshia kufuka kua muntu. » - Le Meilleur Chemin, p. 15
2. KUNYEMA DIKALANGANAKU DIA NZAMBI Dibidi 06/07
a. M’mushindu kayi wakenza Adama ne Eva, kunyima kua bobo bamane kuenza bubi, pakunvuabo diyi dia Nzambi ? Genese 3 :8-10b. Bua tshinyi bantu benji ba malu mabi kabena mua kushala kumpala kua dikalanganaku dia Nzambi udi kayi nshikidilu ? Ekesode 33 :20 ; Dutelenome 4 :23-24« Mu ngikadilu wandi wa kupanga kuenza bubi, muntu wakadi ne moyo wa disanka mu bobumue eu udi ‘Munda muandi musokoka bibutshilu bionso bia menji ne bia lungenyi’ (Kolosai 2 :3). Kadi kunyima kua bubi buandi, kayi kabidi ne disanka diandi mu tshijila, wakasua kusokoma kule ne dikalanganaku dia Nzambi. Ke mudi ngikadilu udiku wa mutshima udi kawuyi muenzulula mupia mupia. Kawena ukuma mu mushindu wa momumue ne wa Nzambi, ne kawena umona disanka nansha dimue mu bobumue ne Nzambi. Muntu mubi kena uya kumanya disanka didiku mu dikalanganaku dia Nzambi ; tshisumbu tshia bansantu tshidi tshiya kumupangisha ditalala. Biobi biakadi bipeshibue kudiye diese dia kufika ku tshibueledi tshia mu Diulu, wakadi kuikala muaba ewu muena dikenga. Nyuma wa didilekelela dikumbane udi muikale ukokesha muaba eu udi bifukibua bionso bikale mu diunvuangana ne dinanga didi kadiyi ndekelu kabiakuya kunyungisha mutshima wandi nansha kakese. Menji andi, bipatshila biandi, bidi bimusaka bionso kabiakupetangana ne bidi bia badi basomba muaba eu. Neyikale bu diyi dia musambu didi kadiyi dipetangana ne ngimbilu muakane wa mu Diulu. Diulu nedikale kudiye bu muaba wa tshinyangu tshikole.Menji andi amuepele neikale ne yeye kuya kulua ne mpala wa dikalanganaku dia eu udi munda muandi muikale munya ne disanka.Ki mukenji wa kansungansunga wa kudi Nzambi nansha udi mukandika dibuela dia bantu babi mu Diulu ; m’bipata bua dipanga diabo kusanka bua kuikala popamue ne badi bashikame mu Diulu. Butumbi bua Nzambi nebuikale kudibo kapia kadi kosha kashidisha. » - Le Meilleur Chemin, p. 17-18c. Bua tshinyi bidi bualu bukole kudi muntu, bua ku mishindu yandi nkayandi, yeye kunyema ku dinyoka dia bubi ? Yone 14 :4 ; Lomo 8 :7-8 ; Yeshaya 64 :6« Bidi bualu bukole kutudi, bua tuetu kumbuka mu dijimba dia bubi mutudi badiele. Mitshima yetu idi mibi, ne katuena bakumbane bua tuetu kuyishintulula nansha. ‘Udi mua kupatula tshintu tshiakane ku tshintu tshidi katshiyi tshiakane nganyi ? Kakuena muntu’ Yobo 14 :4.nkoleshelu, dimanya dia malu dia ngelelu wa menji, dibidija dia disua, kudienzeja kua bantu, kabiena bimanye mua kulongolola tshilema tshia patoke tshia ngikadilu, kadi kabiena bimanye mua kushintulula mutshima, nansha kulengeja mishimi ya moyo. Bua kumbusha muntu ku ngikadilu wa bubi ne kumufikisha ku ngikadilu wa tshijila, bikengela bukole budi buenza mudimu munda, moyo mupia-mupia udi ufumina mûlu. Bukole ebu, N’Yezu. Ngasa wandi nkayandi m’mumanye mua kupesha makole a musuka wa muntu adi malengulula moyo, ne kuakoka kudi Nzambi ne ku tshijila » - Vers Jésus, p. 18
3. DIJINGA DIA MUSUNGIDI Disatu 07/07
a. N’tshinyi tshitudi ne bua kunvua pa bidi bitangila mutshima wa muntu ? Misambu 14 :1-3 ; Lomo 3 :9-11« Bualu bua bonso bakenza malu mabi, ne badi bapanga kupeta butumbi kudi Nzambi’ (Lomo 3 :23). ‘Kakuena muntu udi wenza malu mempe, nansha umue’ (Lomo 3 :12). Ba bungi badi badishima bikole mu malu a bungi ne kabiyi bimpe. Badi badiluatshisha ne buakane buabo nkayabo ne badi basanka padibo nkayabo ne badi basanka padibo bafike ku tshidi tshiabo tshia bu-muntu tshiakadibo bajinga pa bidi bitangila ngikadilu ; kadi badi bapanga mu mushindu wa dikema pa bidi bitangila ku tshidi kupeta tshia mu Diulu ; kabena mua kusankisha ne kukumbaja malu adi Nzambi ulomba bua kukumbaja mu bobo nkayabo nansha. » - Messages Choisis, vol. 1, p. 376b. Bua tshinyi bu bantu katuena tukumbana bua kutangila ku malu a nyuma ne kumona bukelenge bua Nzambi ? 1Kolinto 2 :14 ; 2Kolinto 4 :4« Musungidi udi wamba ne:‘Bikala muntu kayi muledibue tshiakabidi’, Bikalaye kayi mupeta mutshima mupia mupia ne menji mapia mapia bidi bimufikisha ku moyo mupia mupia, ‘kena mumanye mua kutangila bukelenge bua Nzambi’ (Yone 3 :3). Diyi didi ne bualu budi bukumbana kudi muntu, bikalaye wakudiundisha malu mempe adi mu yeye a ku tshifukilu, n’tshilema tshitambe. ‘Muntu wa pa Buloba kena witabuja malu a Nyuma wa Nzambi, bualu bua malu â adi mapote kudiye ; yeye kena mua kudimanyinawu, bualu bua malu â adi ajinguludibua kudi Nyuma’ (1Kolinto 2 :14). ‘Kukemi bua dîyi dinakukuambila ne:‘Bunudi n’abo mbua kuledibua tshiakabidi’ (Yone 3 :7). Bakafunda bua Diyi diamba muadi muakadi moyo ; ne moyo au wakadi munya wa bantu’ (Yone 1 :4). Udi dina dimue ‘bualu bua kakuena dinga dina muinshi mua Diulu, dipa bantu, didi dimanye mua kutusungila’ (Bienzedi 4 :12). » - Le Meilleur Chemin, p. 16-17c. Nansha mutudi katuyi mua kudisungila n’kayetu, n’tshinyi tshitudi mua kuenza ? Matayo 11 :28-30 ; Yone 3 :3« Munyanga kudi bubi, muntu kakadi ukumbana bua yeye nkayandi kulengeja eu udi muikale anu buimpe ne butoke. Luseke lukuabo, Nzambi kakadi mua ‘kulengeja Buloba anu ne bobo Buloba nansha’ (2Kolinto 5 :19), anu mu Muan’andi. Ne kabidi, Muana eu, mumane kupikula muntu ku dipishibua dia mikenji, wakadi ne bua kusangisha bukole bua Nzambi ne kudienzeja kua muntu. Nunku, bana ba Adama bakadi ne bua kulua ‘bana ba Nzambi’ (1Yone 3 :2) ku dikudimuna dia mutshima ne ku ditabuja mu Mupikudi. » - Patriarches et Prophètes, p. 42
4. KUSENGELELA KUA MUNTU MUBI Dinayi 08/07
a. Bualu bua Paulo buakadi munyi, tshikondo tshiakamanyaye mene mene bua ngikadilu wandi wa muntu mubi kumpala kua Nzambi ? Lomo 7 :12, 14, 24« Kabiena anu bikumbane bua kumona buimpe bua Nzambi, mutshima wandi mulenga, dinanga diandi dia Tatu. Kabiena anu bikumbane bua kujandula lungenyi ne buakane bua mikenji yandi, ne kujadika bua se mikenji eyi idi mishindamena pa muiji wa tshiendelele wa dinanga. Mupostolo Paulo wakadi ne dimanya dia bionso ebi, pakambaye ne:‘Ndi ngitabuja mikenji ne, Idi miakane ; ‘Mikenji idi ya tshijila ne udi muakane ne udi muimpe’. Kadi yeye kukumbaja mu kanyinganyinga ka dipanga ditekemena diandi ne:‘Meme ndi ne mutshima wa kulonda malu mabi a mubidi, ndi mupanyibue ku bubi (Lomo 7 :16, 12, 14). Wakadi wenda upumuna bua tshijila ne bua buakane, biakadiye udimona kayi ukumbana bua kukumbaja, ne yeye kuela lubila ne:‘ke meme muena mashiya ! Wansungila ku mubidi wa lufu elu, nganyi ?’ (Lomo 7 :24). Elu n’lubila ludibo bela mu bikondo bionso ne muaba onso misuka idi misuya kudi menji a bubi. Bua bantu bonso, diandamuna didi anu dimue ne:‘Tangilayi, Muan’a mukoko wa Nzambi, udi umusha bubi bua ba pa Buloba’ (Yone 1 :29). » - Le Meilleur Chemin, p. 17.« Badi ba bungi bandi bunvua bua dipanga diabo dia bukole ne badi bapumuna bua moyo wa mu nyuma udi upingaja bobumue buabo ne Nzambi ; badi badienzeja patupu bua kufika ku tshipatshila etshi … Musungidi udi utangija mesu andi ku bifukibua ebi bidiye mufutshila mushinga wa kupikula ku mashi andi ne udi ubalomba ne dinanga ne luse bidi kabiyi kunvuija ne:‘Udi musue kupeta moyo, bukole bua mubidi anyi ?’ » - Jésus-Christ, p. 185b. M’mushindu kayi wakapeta Yakobo bujadiki kudi Nzambi bua se kakuya ku mupua moyo pakadiye wenda unyema muan’abo Esau ? Genese 28 :10-13« Yakoba kudimona mpindieu muntu muipata munkatshi mua bantu, ne wakadi mumanye bua se n’yeye nkayandi nguakadi mudikebele makenga â onso ku tshilema tshiandi nkayandi. Dipanga ditekemena dia muidima diakadi dikokesha musuka wandi:kuteta bua yeye kutendelela. Kadi wakadi mulekelela mu bushuwa, kunvua dijinga dia dikubibua dia kudi Nzambi kutamba diambedi. Wakadi mupuekeshibue milongo mene mene ne yeye kupuekesha binsonji, kutonda bubi buandi ne kutendekena Nzambi bua yeye kumuleja tshimanyinu tshia se kakadi mumulekela kashidi. Kadi mutshima wandi wakadi ne bujitu, kakadi mua kupeta dikisha. Wakadi mujimije dieyemena dionso mu yeye nkayandi, ne wakadi utshina bua se Nzambi wa batatu bandi kayi kumupidia.Kadi Nzambi kakalekela Yakoba nansha. Yehowa, mu luse luandi yeye kumubuluila patoke tshiakadiye natshi bualu mene mene:Musungidi. Wakadi muenza bubi ; ne kabidi mutshima wandi wakadi mûle tente ne dianyisha dia kumanya bua se, kuakadi kumushadile mushindu umue wa yeye kupingana mu buakane bua Nzambi. » - Patriarches et Prophètes, p. 180
5. DITUANGAJA DIA DIULU NE BULOBA Ditanu 09/07
a. N’dilesona kayi ditudi tupeta ku tshibandilu tshiakamona Yakoba mu tshipela ? Genese 28 :16-17 ; Yone 1 :51« Mu tshikena kumona etshi, bulongolodi bua bupikudi kulejibua kudi Yakoba, ke mu bonso buatshi, kadi mu bitupa biakadi bimuku mbanyina mu tshikondo atshi. Tshibandilu tshia bualu busokoka tshiakabuludibua kudiye mu tshilota, n’tshiotshi mene tshiakamba Kilisto mu muyuki wandi ne Natanaele [Yone 1 :51]. Tô ne tshikondo tshia ditomboka dia muntu ku bukokeshi bua Nzambi, pankatshi pa muntu ne Nzambi pakadi muyuki muakane. Kadi bubi bua Adama ne Eva kutapulula Buloba ne Diulu, mu mushindu wa se muntu kakadi kabidi mua kuyukila ne Mufuki wandi. Kadi Buloba kabuakadi bushiya kabuyi ditekemena nansha.Tshibandilu tshiidi tshileja Yezu, muyuki ne bobumue bia kudi Nzambi, bijadika » - Patriarches et Prophètes, p. 183b. Unvuija malanda adi majadika ku butuangaji bua Kilisto. Lomo 3 :23-26 ; Ebelu 1 :14« Ku dilendu diandi, muntu kuditapulula ne Nzambi, Buloba kukosa malanda ne Diulu:ku ditapuluka edi, miyuki yakadi milue bualu bukole. Kadi, anu bua Yezu Kilisto, bobo kutuangaja Buloba ne Diulu tshiakabidi. Ku malu andi mempe, Musungidi kuela tshilamba pa dijimba diumbula kudi bubi, bua banjelo bamone mua kuyukila ne muntu. Ku Yezu, muntu mukuluke, mutekete ne kayi bukole, yeye kupeta kabidi njila wa ku mushimi wa bukole budi kabuyi nshikidilu » - Le Meilleur Chemin, p. 18« Mutshima wa Nzambi udi mûle tente ne dinanga bua bana ba bantu, dinanga ditambe lufu bukole. Mu kufila Muan’andi bu mulambu, yeye kushiya Diulu dijima bua bualu buetu. Moyo, lufu ne mutuangaji bua Musungidi, mudimu wa banjelo, mabikila a kudi Nyuma, Tatu udi ukuata mudimu pa mutu pa bonso, ne mu mushindu udi pa mutu pa bonso, tshipatshila tshidiku tshia bifukibua bia mu Diulu:bionso m’bikuate nabi mudimu bua bupikudi buetu » - Ibid, p. 19
Makonka a kuambulula dilesona Disambombo 10/07
1. Leja dipanga kupetangana pankatshi pa ngikadilu wa muntu kumpala ne kunyima kua bubi.2. N’tshinyi tshiakenza muntu kunyima kua dikuluka, ne m’bua tshinyi ?3. N’diandamuna kayi dimuepele diakadiku bua tshilumbu tshia bubi ?4. Fila diunvuija dia tshimanyinu tshia dikema tshipesha Yakoba mu tshilota tshiandi.5. M’mishindu kayi ya kuyukila idi Nzambi mulame bua kuyukila ne bantu ?