“Ngikadilu udi udileja patoke, ke ku bienzedi bimpe nansha bibi bidi mua kumueneka mu tshikondo kampanda, kadi n’ku dinanga didiku mu kabujima kâdi ; mu meyi ne mu bienzedi.” – Vers Jésus, p.58.
1. MUDIMU WA NYUMA DIA KUMUDILU 09/08
a. N’dilesona kayi didi Kilisto ulongesha padiye unvuija bua njila udi kulonda bua dikudimuna dia mutshima ? Yone 3:5–8.“Muntu kena mumanye mua kuamba muaba ne tshikondo kayi tshia kukudimuna kuandi kua mutshima, anyi kujadika mushindu kayi mene mene wakenzeka malu bua yeye kufika ku dikudimuna diandi dia mutshima ; kadi kabiena kuamba bua se muntu kena mukudimuna mutshima nansha… Lupepele kaluena lumueneka ku mesu kadi bidilu luenza bidi bimueneka ne bidi biunvuika ; ke mudi Nyuma wa Nzambi kabidi mu tshienzedi tshiandi pa musuka wa muntu. Bukole budi bufukulula, budi muntu nansha umue kayi mua kumona, budi bulela musuka mu moyo mupia mupia ; budi bufuka muntu mupia mupia mu tshinfuanyi tshia Nzambi.” – Vers Jésus, p.57.b. M’mashintuluka kayi adi aya kuenzeka mu moyo wa ewu udi mukudimuna mutshima mu bulelela ? Lomo 12:9–18 ; 2Kolinto 5:17.“Bikalabi bidi bia bushuwa bua se katuena ne tshitudi mua kuenza bua kushintulula mitshima yetu, anyi bua tuetu kuyivuija mu mushindu udi Nzambi musue bua tuetu kuikala, bituikale katuena ne tshia kuikala ne ditekemena nansha dimue mu tuetu nkayetu nansha mu bienzedi bietu bimpe, moyo wetu neuye kuleja patoke bua se Nyuma wa Nzambi kena munda muetu nansha. Dishintuluka ne diya kumueneka mu ngikadilu wetu, mu bikadilu bietu, ne mu malu etu. Dishilangana didi pankatshi pa tshiakadiku ne tshidiku ne diya kumueneka… Bidi bia bushuwa bua se ngiakdilu muimpe udi mua kuikalaku ku mesu kua bantu kayi ne bukole budi bushintulula nansha bua Yezu Kilisto. Dinanga dia tshidingishilu ne dijinga dia kuikala ne lumu lua kudi bantu nende, bidi mua kulela moyo udi mukelemeja. Bua kupeta kanemu kudi bantu, muntu udi mua kuepuka tshimuenekelu tshia bubi. Muena buiminyi udi mua kuenza bienzedi bia moyo muimpe wa dipa. M’mushindu kayi utudi mua kujadika luseke lutudi tusanganyibua ?Nganyi udi ne mutshima wetu ? Ne Nganyi udi ne menji etu ?”. – Ibid., p.57–58.
a. M’mamu kayi adi badi bûjibue ntente ne Nyuma bakuama ? Galatia 5:22–23.“Badi bavuijibue bifukibua bipia – bipia mu Yezu Kilisto ne bakuame mamuma a Nyuma … Lelu ewu badi bananga malu akadibo bakina ne malu akadibo banange badi bâkina. Muena budisu udi ulua muena lutulu ne kudipuekesha kua mu mutshima. Ewu wakadi muntu wa patupu ne disu dikole udi ulua muntu mushindame ne muena kudipuekesha. Mukuatshiki wa maluvu udi ulua muena ludikanda, muena tshiendenda udi ulua muntu muakane. Bilele bia patupu ne ngikadilu ya buloba bidi bilekela. Muena Kilisto kena uya kukeba bilenga bia mubidi bidi bimueneka ku mesu, kadi udi uya kukeba ‘bilenga bia muntu musokoma wa mu mutshima, bivualu bidi kabiyi binyanguka bia mutshima wa kalolo ne ditalala’ (1Petelo 3:3–4).” – Vers Jésus, p.58.“Buenzeji bua Nyima Muimpe, m’moyo wa Kilisto mu musuka. Katuena tumona Kilisto ne katuena tuakula nandi, kadi Nyuma wandi Muimpe udi pepi netu mu miaba yonso. Udi ukuata mudimi mu muntu yonso udi muakidila Kilisto. Badi ne bualu bupitshisha bua dikalanganaku dia Nyuma Muimpe, badi baleja patoke mamuma a Nyuma adi:Dinanga, disanka, ditalala, lutulu, buimpe, mutsjhima muimpe, ditabuja.” – The SDA Bible Commentary, vol…, p.6.b. M’bimanyinu kayi bia kunyingalala kua bushuwa bua bubi ? Yehezekele 33 :14–15“Koku kakuyi dibakulula, kakuena tshimanyinu nansha tshimue tshia dikudimuna dia mutshima dilelela. Muntu mubi udi ulongolola bilema biandi, ne nudi upingaja bintu biakibaye, udi utonda mibi yandi, ne udi munange Nzambi ne munange bakuabo, udi utuishibua bua se wa kumbuka mu lufu ne kubuela mu moyo.Patudi anu tulua kudi Yezu mu luidi lua tshifukibua tshipambuke ne tshienji tshia bubi, ne tufuidibua luse luandi, dinanga didi ditoloka mu mutshima wetu. Bujitu bonso budi bulua bupepele, bualu bua mutshi wa tshikokelu udi Yezu utuambuisha udi wa disanka. Mudimu wa kuenza udi wa disanka, kudifila kudi disanka. Njila wakadi umueneka muikale ne midima mikole udi mukenkesha kudi nsesa idi ikenka bikole ya Diba dia buakane.Buimpe kumona bua ngikadilu wa Yezu ne buya kusanganyibua mu bayidi bandi. Wakadi ne disanka dia kuenza disua dia Nzambi. Kunanga Nzambi ne kuikala ne moyo bua butumbi buandi biakadi bukole bubidi bua moyo wandi. Bienzedi biandi bionso biakadi bia buneme ne bilengeja kudi dinanga. Dinanga didi difuma kudi Nzambi. Mutshima udi kawuyi mufukibua mupia – mupia kawena mumanye mua kukuama dinanga…Didi anu mu mutshima udi Yezu ukokesha. ‘Tuetu tudi ne dinanga, bualu bua yeye wakadianjila kutunanga’ (1Yone 4:19). Dinanga didi ntaku wa bienzedi bionso bia mutshima udi muvuijibue mupia – mupia ku ngasa wa Nzambi. Udi ushintulula ngikadilu, ulombola bidi bisaka, ukokesha majinga a mutshima, udi utekesha lukuna ne ufila buneme kudi dinanga dia malu. Dinanga edi didiundisha mu mutshima didi dituyisha buenzenji bua buneme kudi badi bamunyunguluke.”- Vers Jésus, p.59.
3. BILEMA BIBIDI DISATU 11/08
a. M’bilema kayi bia njiwu bidi bitabuja kudi bena Kilisto ba bungi bak u mesu ? Filipoi 3 9 ; Lomo 10 :3 ;Yakobo 2 :17“Kudi bilema bibidi bidi bana ba Nzambi – nanga nanga batshidi bafuma ku ditabuja dia ngasa wandi – badi ne tshia kudilama bimpe mene mene. Tshilema tshia kumpala, tukavua bamane kuakula bua tshilema etshi, tshidi tshiakueyemena bienzedi bidi bia muntu nkayandi ne kushala basombela pa tshimue tshienzedi tshimpe bua kuanyishibua kudi Nzambi. Ewu udi ukeba bua kunemenka mikenji ne kulua wa tshijila ku kudienjeza kuandi, n’nguenza bualu budi kabuyi mua kukumbana nansha. Tshidi muntu mua kuenza kakuyi Yezu Kilisto tshidi tshia buiminyi ne tshia bubi. Anu ngasa wa Yezu nkayandi, ku ditabuja, m’bidi mua kutuvuija ba tshijila. Tshilema tshikuabo, tshidi kabidi tshia njiwu:tshidi tshia kuela menji ne ditabuja mu Yezu didi diumbusha muntu ku ditumikila dia mikenji ya Nzambi, ne ditabuja didi anu diodi nkayadi dikumbane bua kutuvuija bena dia Yezu Kilisto, bienzedi bietu kabiena ne tshidibio mua kuenza bua bupikudi buetu.” – Vers Jésus, p.59–60.b. M’mu tshinyi mudi mulayi wa tshipungidi tshipia tshipia uleja patoke bua se ngasa wa Kilisto udi wenza bua tuetu kulekela ditumikila dia mikenji ya Nzambi ? Ebelu 8:10 ;10 :16“Mikenji ya Nzambi n’yoyi idi ileja ngiakdilu wandi, n’tshimuenekelu tshia mukenji munene udi dinanga, ne nunku idi ntaku wa bukelenge buandi mu diulu ne pa buloba. Bikala mitshima yetu idi mishintuluke mifuanangane ne Nzambi, bikala dinanga dia Nzambi dikunyibue mu musuka wetu, katuena mua kuteka mu tshienzedi mikenji ya Nzambi mu moyo wetu anyi ? Padi mukenji wa dinanga muela miji mu mutshima wetu, padi muntu mushintuluke mu tshinfuanyi tshia ewu wakamufuka, mulayi ewu wa tshipungidi tshipia tshipia udi mukumbane, udi ne:‘Nenteke mikenji yanyi mu mitshima yabo, Nenyifunde pa menji abo kabidi’ (Ebelu 10 ; 16). Ne bikala mikenji idi mifunda mu mutshima, kayena mua kusonga moyo anyi ? Ditumikila, dikokela bidi ne tshidi tshibisaka, n’dinanga, ne nunku etshi n’tshimanyinu tshilelela tshia kukudimuna kuetu kua mutshima.” – Ibid., p.60.“Nzambi udi ulomba lelu mene mene anu tshiakalombaye diku dia tshijila mu Edene:ditumikila dipuangane dia mikenji yandi. Mikenji yandi idi ishala ya momumue mu bikondo bionso. Tshipatshila tshinene tshia buakane tshidi tshileja mu Dipungila Dikulu kulu katsjhiena tshitangulula bua kutshikepesha mu Dipungila Dipia Dipia. Lumu Luimpe kaluena ne tshipatshila tshia kutekesha bidi mikenji ya tshijila ya Nzambi ilomba nansha, kadi m’bua kujula muntu kûlu mu tshipidi tshidiye mua kunemeka mikenji.Ditabuja mu Kilisto didi disungila musuka, kadiena bu mudi ba bangi bamba nansha. ‘Itabuja, itabuja’, m’mudibo bamba, ‘kuitabuja anu nunku mu Kilisto ne usungidibue’. Ke tshidi ne bua kuenza. ‘Bu bikala ditabuja dia bushuwa disombela mene mene pa Kilisto bua lupandu, didi dilombola ku kuikala anu mudi mikenji ya Nzambi mene mene.” – The SDA Bible Commentary, vol, vol, p.6.
4. LUPANDU, DIPA DIA PATUPU DINAYI 12/08
a. N’tshinyi tshidi tshindila bua badi ne bua kupeta moyo wa tshiendelele ? 1Yone 5:2–3 ; 1Kolinto 7:19.“Binuikala nua kudifila kudi Kilisto ne nuenu kumuitabuja bu Musungidi wenu, nansha bapile mu mushidu kayi, nudi bikale, bua bualu buandi babadibue bakane. Ngikadilu wa Yezu Kilisto, udi mupinganyi wa muaba wa ngikadilu udi wenu, ne nudi nunku ne njila munzuluke wa kuya kudi Nzambi, bienza bu ne kanutu banji kuenza bubi nansha.“Bidi ne, padi Yezu ushintulula mutshima, udi usombamu ku ditabuja. Malanda â ne Yezu ku ditabuja ne kudifila eku kukole kua disua dienu ku diende, bidi bia kulama. Panudi anu nuenza nunku, yeye neafile mu nuenu ‘disua ne kuenza bu mudi buimpe buandi.’ Apu nudi mua kuamba ne:‘Ke meme kabidi udi ne moyo, kadi Kilisto ngudi ne moyo munda muanyi ; ne moyo ûndi n’awu mu mubidi katataka ndi nawu mu ditabuja dia Muana wa Nzambi, wakannanga, wakadifila bua bualu buanyi’ (Galatia 2:20). Ke nunku Yezu kuambila bayidi bandi ne:‘Bualua bua nuenu kanuena nuamba, Nyuma wa Tatu wenu udi wamba munda muenu’ (Matayo 10:20). Apu Nyuma wa Yezu Kilisto, udi ukuata mudimu mu nuenu, neanukuatshishe bua kuleja patoke luidi lua mushindu wa momumue nandi ne nenuenze bienzedi bia mushindu wa momumue:bienzedi bia buakane ne bia kutumikila.Mu tuetu katuena ne tshintu tshitudi mua kuamba ne n’tshia patupu. Katuena ne tshia kuditumbisha natshi. M’pa buakane bua Yezu budi butulamika, ne m’pa bobo padi Nyuma wandi upatula mu tuetu ne bua bualu buetu, padi ditekemena dionso diladile.” – Vers Jésus, p.62–63.b. Nansha mudi Mukelenge mumamne kulongolola bua se bantu bonso bapete lupandu, bua tshinyi bamue badi bapambuka ? Efeso 2:8–9 ; Bienzedi 4:12 ; Lomo 9:30–33.“Kabiyi biamba se, muntu kena mua kutumikila, ditabuja, ne ditabuja nkayadi, n’didi divuija muntu udi ubuela mu ngasa wa Yezu Kilisto, udi mene umuvuija mutumikidi…Tshidi mene n’ditabuja mu Yezu Kilisto, didi disulula bantu ku buenzeji bua kutumikila Nzambi ke n’ditabuja nansha, kadi n’lubombo ne kufuikakaja kua menji. ‘Bualu bua nudi basungidibue ku ngasa bua ditabuja. Nunku ditabuja kabidi, ‘bikaladi kadiyi ne kuenza, didi ddifuile’ (Efeso 2:8 ; Yakobo 2:17). Diambedi yeye kuangata mubidi wa buntu, Yezu wakadiambila kayende ne:‘Ndi ne disanka bua kuenza disua diebe, Nzambi wanyi ! ne bulelela, mukenji webe udi mu mutshima wanyi’ (Misambu 40:8). Ne mu tshikondo tshia kubanda mu diulu, yeye kuamba meyi â ne:‘Nakutumikila mikenji ya Tatu wanyi ne mûndi nshala mu dinanga diandi’ (Yone 15:10). ‘Mu bualu ebu tudi bamanye ne, tudi bamumanye, bitualama mikenji yandi’ Mufundu udi wamba nunku…’Yeye udi wamba ne, Ndi muikale munda muandi, budiye n’abu m’bua kuenda bu muakendeye mene’ (1Yone 2:3–6). ‘Kilisto wa kakenga bua bualu buenu, wakanushila tshilejelu bua nuenu numulonde mu makasa andi’ (1Petelo 2:21).” – Ibid., p.60 - 61.
5. KUSHALA MU DITABUJA DITANU 13/08
a. M’mushindu kayi wakikala mupostolo Paulo ne moyo wa butshimunyi ? 1Kolinto 15:30–31.“Malanda â ne Yezu ku ditabuja ne kudifila eku kukole kua disua dienu ku diandi, bikengela nuenu kubilama bikole. Nuenu nuenza nunku, yeye ngudi wenzeja munda muenu ‘bua kusua ne bua kuenza kabidi, bualu bua disua diandi dimpe’”. – Vers Jésus, p.62.“Mu bumuntu buandi, Kilisto kufuimba ngikadilu mupuangane udiye musue kutupesha. ‘Bienzedi bietu biakane bionso biakulua bu tshivualu tshidi tsnhinyanguke’ (Yeshaya 64:6). Buetu bualu bua buimpe butambe m’bunyanga kudi bubi, kadi Muana wa Nzambi kumueneshibua bua kumbusha mibi, mu yeye kamuena bubi’… Kilisto kukokela bionso biakadi mikenji ilomba. Yeye nkayandi kuamba ne:‘Ndi ne disanka bua kuenza disua diebe, Nzambi wanyi ! bulelela mukenji webe udi mu mutshima wanyi’ (Misambu 40:8 anyi 9) ?...Ku ditumikila dipuangane, yeye kupepejila bantu bonso biakadi bikole bua bobo kutumikila mikenji ya Nzambi. Patudi tukokela Kilisto, mutshima wetu udi mu bobumue ne wandi, disua dietu didi dibuelakana ne mu diandi, menji etu adi afuanangane ne menji andi, ne adi akuatshibua mu bupika ku disua diandi. Tudi ne moyo udi wandi. Etshi ke tshidi tshiunvuija kuluatshishibua ne tshilulu tshia buakane buandi.” – Les Paraboles, p.271.b. N’disanka kayi didi muimbi wa misambu wamba dia mu moyo udi wandi ? Misambu 119:97.“Padibo bakula bua ditabuja, kudi dishilangana didi kadiyi kujimija. Kudi mushindu wa kuitabuja udi mushilangane mene mene ne ditabuja. Dikalanganaku dia Nzambi, bukole buandi ne bulelela bua Diyi diandi, m’malu adi Nsatana nkayandi ne banjelo bandi kabayi mua kuvila peshi kubenga mu bobo. Mukanda wa Nzambi udi utuambila ne:‘Bademon badi bitabuja kabidi, badi bazakala’ (Yakobo 2:19). Kadi etshu ki n’ditabuja nansha. Ditabuja didi ne kuenza kua malu adi masangisha dinanga ne luse ne didi dilengeja musuka, ki ditabuja nansha dia ku dilamatshisha nunku tshianana ku Diyi dia Nzambi, n’kudifila mene mene mu bianza bia Musungidi wa mutshila wetu ne dinanga diandi dionsi. N’ku mushindu wa ditabuja dia buena edi kudi musuka ushintuludibua mu tshinfuanyi tshia Nzambi.” – Vers Jésus, p.63.
Makonka a kuambulula dilesona DISAMBOMBO 14/08
1. Unvuija bimanyinu bia kukudimuna kua mutshima.2. N’dishilangana kayi didi pankatshi pa muntu wa kale ne muntu mupia mupia ?3. Unvuija njiwu ibidi idi kuepuka mu moyo wetu wa mu Nyuma.4. Bituikala tudi ne moyo muishi mua ngasa, m’muaba kayi udi kutumikila ?5. M’menji kayi, m’majinga kayi ne m’binganyi bidi bisaka bidi bidiundisha padi Kilisto musomba munda mua mutshima ?